بلاکچین – یک تراکنش چطور انجام میشود؟

هر بلاکچین یک فرایندی برای انجام یک تراکنش دارد. مثلا توی بیتکوین وقتی توسط یک کیف پول یک تراکنش را شروع میکنیم این نرم افزار یک فرایندی را شروع میکند.

توی بیتکوین وقتی که تراکنش را شروع میکنیم، این تراکنش به یک صف موجود در استخر حافظه بلاکچین قرار میگیرد و بعد از اینکه یک بلاک را پر کرد منتظر میماند تا یک ماینر آن بلاک را بردارد و پردازش کند (اینکه یه ماینر اون رو برداره مثل کاری هست که معدنچی میکنه)

ماینرهای مختلف بلاکهای مختلف را برمی دارند. بعد هر کدام شروع میکنند به انجام دادن یک عملیات رمزنگاری بر روی بلاک (که بهش میگن proof of work یا POW)

بعد از اینکه این یک بلاک توسط یک ماینر رمز میشود و صحت سنجی می شود به عنوان یک بلاک قانونی در بلاکچین در نظر گرفته میشود.

بلاک های قانونی به هم زنجیر میشوند و به رشته ای از بلاک های قانونی غیرقابل تغییر شناخته میشوند.

در آخر تراکنش در کیف پول انجام میگیرد.

بلاکچین – چطور کار میکنه؟

بلاکچین یک پایگاه داده توزیع شده است. هر چند اکسل دیتابیس نیست ولی یه چیزی شبیه به همون و تفاوت اصلیش اینه که داده ها چطور توش ذخیره و چطور قابل دسترسی هستند.

بلاکچین یک سری برنامه داره که بهش میگن script که این script ها کارهایی که تا حالا شما توی پایگاه داده های معمولی انجام میدادید رو به صورت اتوماتیک انجام میدن. مثل ذخیره سازی داده ها و دسترسی به اونها.

بلاکچین توزیع شده است یعنی هر بلاک که نوشته میشه، چند تا کپی میشه و توی چند کامپیوتر دیگه ذخیره میشه. اگر بخایم ببینیم یه بلاک سالم هست یا نه (تقلبی نیست) بلاکچین با چند تا کپی موجود مقایسه میکنه و صحت سنجی میکنه.

بیتکوین هم بستر بلاکچین مخصوص به خودش رو داره. که تراکنش ها توی بلاکهایی با حجم 4 مگابایت ذخیره میکنه (توی بلاکچین های دیگه این مقدار فرق میکنه). وقتی که یک بلاک پر میشه با یک الگوریتم رمزنگاری، رمز میشه و از اون یک عدد (مبنای 16) به دست میاد. به این عدد میگن block header hash یا مقدار هش هدر مربوطه به بلاک. این مقدار توی هدر بلاک بعدی قرار میگیره و باز هم با مقدارهای دیگه که توی این هدر جدید موجود هست رمزنگاری میشه و به این شکل یک رشته یا شبکه ایجا میشه. بخاطر همین بهش میگن بلاکچین.

بلاکچین – چی هست؟

بلاکچین یک دیتابیس توزیع شده است. دیتابیسی که به جای اینکه توی یک سرور نصب بشه، توی هزاران کامپیوتر تقسیم شده (توزیع شده). دیتابیسی که توی یه سرور نصب بشه ممکنه با خاموش شدن سرور از بین بره، ممکنه افراد سودجود ازش بهره برداری کنن، دولت ها میتونن دسترسی بهش رو محدود کنند و ممکنه توش اطلاعات یا داده ها خراب بشه و یه جاهایی اطلاعات از بین بره.

ولی توی بلاکچین این داده ها بین هزاران کامپیوتر تقسیم شده. پس کسی نمیتونه اون اطلاعات رو از بین ببره. بلاکچین میاد داده ها رو بین کامپیوترهای مختلف توی بلاک های مختلف ذخیره میکنه و وقتی داده جدیدی به این اضافه میشه یه بلاک اضافه میشه و مدام در حال بزرگ شدنه. هر بلاک طی یه عملیات ریاضی که توسط کامپیوترها یا ماینرها (معدنچی ها) ساخته میشه و توسط سه ماینر دیگه صحت سنجی میشه پس اگر در یکی از بلاک ها داده خراب بشه توسط اون سه نفر دیگه درست میشه. از توضیحات دیگه توی این پست میگذرم چون اینجا فقط تعریف میکنیم.

پس بلاکچین یک پایگاه داده توزیع شده روی رایانه های مختلف هست. جوری دیگه هم میشه تعریف کرد. بلاکچین مثل دفتر کل حسابدارهاست ledger. دفتر کل دفتری هست که تمامی تراکنش های مالی یه سازمان توش نوشته شده و چیزی توش از قلم نمی افته. بلاکچین هم همینه. هر تراکنشی انجام بشه توی بلاک ها ذخیره میشه.

از اونجایی که نمیشه یه بلاک قلابی ساخت پس صحت اطلاعات توی بلاکچین تضمین شده است. دیگه نیاز نیست یه سازمان ثالث بیاد حسابرسی کنه که صحت این دفترکل رو تایید کنه.

روی این بستر بلاکچین امکاناتی ساخته شده. مثل رمزارزها (مثلا بیتکوین یا اتریوم)، اپلیکیشن های توزیع شده مالی DeFi یا Decenteralized Finance، توکن های غیرقابل جعل NFT یا non-Fungible token و smart contract ها که به فارسی میشه قراردادهای هوشمند.

این قابلیتها از این بستر و قابلیت ها اون استفاده میکنن. مثلا گفتیم که داده های داخل بلاکچین قابل جعل نیست پس برای ساخت قراردادهای هوشمندی که نشه جعلش کرد عالیه. یا مثلا بخاطر اینکه تراکنشها از ببین نمیره و قابل اتکاست برای سیستم های مالی عالیه و …